آمان

از دانشنامه والیمار

پرش به: ناوبری, جستجو
آمان
مشخصات ظاهری
نوعقاره
مکانآردا، غرب سرزمین میانه
ساکنینوالار، نولدور، وانیار، تله‌ری
شرحسرزمینی بسیار زیبا که از طریق پلوری جدا می شد
مشخصات کلی
دیگر نام‌هاوالینور
ریشه‌یابی نام‌هادر زبان کوئنیایی به معنای "سرزمین خجسته" و "عاری از پلیدی"
اتفاقاتپرواز نولدور و مرگ دو درخت

آمان (به زبان انگلیسی: Aman) ("سرزمین خجسته" یا "عاری از پلیدی" در زبان کوئنیایی) قاره ای بود که در غرب سرزمین میانه قرار داشت و دسترسی به آن از طریق دریای بزرگ بله‌گائر امکان پذیر بود. مأمن و جایگاه والار است و سه قوم از الف‌ها یعنی وانیار ، برخی از نولدور و برخی از تله‌ری در آن زندگی می کنند. جزیره تول ایریسیا درست در سواحل شرقی آن قرار دارد.

بعد از نابودی آلمارن در دوران بسیار کهن، والار به سمت آمان آمدند و قلمرو خود یعنی والینور را در آن بنا نهادند.

فهرست مندرجات

توصیف

از آنجاییکه والار به دنبال جداکردن خود از دیگر بخش های آردا بودند، به دیوارهای کوهستان بزرگی رسیدند که پلوری نام داشت و در سواحل شرقی آمان قرار داشت. مرتفع ترین کوه آن تانیکوئتیل نام داشت که در بلندترین قسمت آن سریر پادشاهی مانوه و واردا قرار داشت. بعدها آنان جزایر افسون شده را در دریا بنا نهادند تا از ورود دیگران به آمان جلوگیری کنند.

به خاطر دلایلی نامعلوم، والار دو سرزمین در بیرون دیوارهای پلوری را رها کردند: آرامان در شمال شرقی و آواتار در جنوب شرقی. آنگولیانت عنکبوت بزرگ که دارای منشأی نامعلوم است، پس از فهمیدن این موضوع به آواتار فرار کرد.

آمان در شمال از طریق نواری باریک به نام هلکاراکسه به سرزمین میانه متصل است، راهی که ملکور و بعدها فئانور از طریق آن به بلریاند کوچ کردند.

تاریخچه

الف‌هایی که در سالهای درختان به آمان رسیدند را آمانیار یا کالاکوئندی می نامند زیرا نور دو درخت را با چشمان خویش دیدند. والار حفره ای را در دیوارهای پلوری باز کردند که کالاکیریا نام داشت و از درون آن نور دو درخت به شهرها و سرزمین الف‌ها یعنی الدامار، تیریون، آلکوالونده و تول ایریسیا می رسید.

پس از تبعید فئانور، قوم نولدور این اجازه را نداشتند که به والینور بازگردند و این سرزمین از دید سرزمین های فانی پنهان و پوشیده بود. والار به پلوری بیشتر رسیدگی کردند، کالاکیریا را مجهز کرده و جزایر افسون شده را در دریاهای سایه بنا نهادند. کشتی های بسیاری از بلریاند سعی می کردند که به سرزمین های نامیرا وارد شوند که از میان آنها تنها وورون‌وه آران‌ویون نجات پیدا کرد؛ گفته شده است که تنها تور و پسرش ائارندیل که از نژاد فانیان بودند این اجازه را یافتند که به آمان قدم بگذارند.

ائارندیل را اولین مسافر مشهوری می دانند که با موفقیت توانست از جزایر افسون شده با هدایت نور سیلماریل عبور کند. او به والینور آمده بود تا از والار در مقابل ملکور که بعدها مورگوت نام گرفت، تقاضای کمک و یاری کند. تلاش او موفقیت آمیز بود، زیرا والار به جنگ با مورگوت رفتند و تصمیم گرفتند که جزایر را از بین ببرند.

پس از نبرد خشم و نابودی بلریاند، آمان دیگر از طریق هلکاراکسه به سرزمین میانه متصل نبود اما کشتی های الف‌ها قادر بودند به آن دسترسی پیدا کنند.

مدت کوتاهی بعد از آن، جزیره بزرگ نومه‌نور از بله‌گائر و نزدیک به سواحل آمان سر برافراشت و سه خاندان از اداین در آن سکنی گزیدند. از آن پس آنان را دون‌ا‌داین نامیدند و با هدایای بسیاری از والار و الف‌های تول ایریسیا تقدیس شدند. والار حقیقتاً می ترسیدند که نومه‌نوریان تلاش کنند که به آمان وارد شوند تا تبدیل به موجوداتی نامیرا گردند (هر چند موجودات فانی در آمان نیز فانی هستند) ، بنابراین والار کشتی رانی به سمت غرب نومه‌نور را برای آنان غذقن کردند و اجازه ورودشان به آنجا را ندادند. در آن زمان و با کمک پلیدی و آلودگی سائورون، نومه‌نوریان در مقابل والار طغیان کردند و با ارتش عظیمی که تحت فرماندهی آر-فارازون طلایی بودند به سمت آمان بادبان کشیدند. والار بخشی از پلوری را در مقابل ارتش آنان فرو ریختند و آنها را در دامی گرفتار کردند اما باعث کشته شدنشان نشدند. گفته می شود که ارتش نومه‌نور هنوز هم در زیر توده ای از سنگ و صخره گرفتار آمده و زندگی می کنند.

پس از این اتفاق، والار دوباره سعی کردند تا خود را از دسترس دیگر بخش های آردا جدا کنند. آردا که تا آن زمان مسطح بود، به دو قسمت شکاف برداشت و دیگر بخش ها تبدیل به سطحی گرد شدند. بنابراین آن دسته از دریانوردان که از مسیر ائارندیل در امتداد غرب حرکت می کردند خود را در شرق دوردست می یافتند. اما والار برای الف‌ها جاده ای مستقیم و صاف تعبیه کرده بودند که از طریق آن انحنای زمین را می گذراندند و به آمان می رسیدند. تعداد بسیار معدودی از موجودات غیر الف وجود دارند که توانستند در امتداد این جاده حرکت کنند که از میان آنها می توان به فرودو بگینز ، بیلبو بگینز ، گیملی و شاید سم‌وایز گمجی.

وجه تسمیه

آمان از ریشه زبانی A-MAN مشتق شده است که استرس و فشار بر روی واکه دوم آن بیشتر است. این کلمه از ریشه مشابهی که مانوه نیز از آن می آید درست شده است.

آمان را غرب باستانی، سرزمین خجسته و سرزمین های نامیرا و یا فقط والینور نیز نامیده اند. در زبان آدونایی آنرا تآنی آن‌آمان (Thâni anAmân) و یا آماتانی می نامند.


منابع

ابزارهای شخصی