دوران اول

(تغییرمسیر از د.ا)
از دانشنامه والیمار

دوران اول فرزندان ایلوواتار با بیداری الف‌ها آغاز و با شکست نهایی مورگوت توسط نیروهای والینور و بلریاند پایان یافت. از دوران اولیه با عنوان روزهای اولیه نیز یاد می‌کنند. ت بخش اعظمی از اتفاقاتی که از این دوره در کتاب سیلماریلیون بیان شده مربوط به ۵۰ سال آخری است که منجر به شکست مورگوت می‌شود.

تاریخ این چنین بیان می‌کند که اتفاقات اولیه در بلریاند رخ داده‌است. بخش مهمی از این اتفاقات در مورد جنگ‌های پی در پی ای است که بین اقوام سیندار، نولدور و سه خاندان اداین و نیروهای اهریمنی آنگباند و انسان‌های شرور رخ داده‌است. در اصل تاریخچه این جنگ‌ها به پیش از دوران اول و به سال‌های درختان بر می‌گردد. اما جرقه این نبردها با بازگشت الف‌های نولدور به بلریاند از نو آغاز شد. الف‌های زیادی برای مدتهای طولانی در بلریاند زندگی می‌کردند، و مورگوت نیز به دلیل خطرنداشتن آنها کاری با آنان نداشت. اما الف‌های نولدور و به خصوص پسران فئانور، با هدف براندازی و شکست مورگوت وارد سرزمین میانه شدند.

نبردهای عمده‌ای که در دوران اول رخ دادند عبارتند از:

  • داگور-نویین-گیلیات یا نبرد زیر نور ستارگان (به این دلیل نامگذاری شد که پیش از طلوع خورشید و در زیر نور ستارگان رخ داد) مدت کوتاهی پس از بازگشت نولدور به بلریاند در گرفت. مورگوت برای حمله به اردوگاه نولدور در هیتلوم، گروهی از نیروهای خود را گسیل داشت، اما الف‌ها توانستند آنان را پس بزنند. فئانور معروفترین الف نولدور در این نبرد کشته شد. این نبرد را جزء دومین نبرد از مجموعه نبردهای بلریاند می‌دانند که پس از اولین نبرد که در سال‌های درختان اتفاق افتاد می‌دانند.
  • داگور آگلارب یا نبرد پرافتخار هفتاد و پنج سال پس از بازگشت نولدور رخ داد. مورگوت برای بار دوم به نولدور حمله کرد و این دفعه نیز موفقیتی کسب نکرد. نولدور آنقدر قدرتمند بود که توانست برای چند صد سال آنگباند را محاصره نماید. اما این محاصره تأثیر محدودی داشت، زیرا جانب شمالی آنگباند به ارد انگرین منتهی می‌شد که به طور کامل از دسترس الف‌ها خارج بود.
  • داگور براگولاخ یا نبرد شعله‌‎های ناگهانی زمانی آغاز شد که مورگوت خیل عظیمی از آتش‌های سوزان را از آنگباند رها ساخت و و توانست لطمات جبران ناپذیری را به نیروهای نولدور وارد کند. نولدور نهایتاً توانستند از بعضی مواضعشان دفاع کنند، اما صدمات بیشمار بود. برای مثال، دشت سرسبز آرد-گالن به طور کامل سوخت و خاکستر شد و از آن پس آنفائوگلیت، یا خاک خفه‌کننده نام گرفت. همچنین ارتفاعات دورتونیون که منزلگاه اداین بود، کاملاً غیرقابل سکونت شد.
  • نیرنائت آرنوئدیاد یا نیرد اشک‌های بی شمار اولین نبردی بود که از سوی نولدور آغاز می‌شد. آنان ارتشی از الف‌ها و انسان‌های خاندان‌های اداین و خاندان بور و اولفانگ که با پسران فئانور متحد شده بودند، تشکیل داده بودند. الف‌ها و متحدانشان تا نزدیکی‌های آنگباند پیشرفت کرده بودند، اما نیرنگ مورگوت نقشه آنان را به طور کامل از بین برد. اولفانگ خیانت خود را به اثبات رساند و موجبات شکست نیروهای الف‌ها و انسان‌ها را فراهم آورد. نام "اشک‌های بی شمار" به خاطر نابودی آخرین امید پیروزی الف‌ها انتخاب شد. سرزمین هیتلوم از بین رفت، پسران فئانور همگی پراکنده شدند، و تعداد زیادی از مردمان بلریاند از بین رفتند. اورک‌های مورگوت توانستند آنفائوگلیت را تبدیل به سلاخ خانه الف‌ها و انسان‌ها کنند.
  • نبرد خشم پس از اینکه ائارندیل عازم والینور شد تا از والار برای کمک به سرنگونی مورگوت درخواست کند، اتفاق افتاد. والار ارتشی از مایار، وانیار و آن دسته از نولدوری که در والینور مانده بودند، تشکیل داد. تله‌ری به دلیل کینه دیرینه‌ای که با نولدورهای بلریاند داشتنداز شرکت در نبرد سر باز زدند، اما اجازه دادند والار با استفاده از کشتی‌های معروف آنان به جنگ بروند. این نبرد شاهد اولین حضور اژدهایان بالدار بود که معروفترین و قدرتمندترین آنان آنکالاگون سیاه بود، اما بخت با والار یار بود. مورگوت به بند کشیده شده و از آردا اخراج شد. اما سرزمین‌های او و نیز بخش اعظمی از بلریاند، نابود شده و به دلیل شدت نبرد به زیر آب‌ها رفت.

تعریف

اعتقادی وجود دارد که "دوران اول" به دوره‌ای بین اولین طلوع خورشید و ماه تا شروع دوران دوم اطلاق می‌شود. طبق این تعریف، مدت زمان دقیق دوران اول ۶۰۰ سال به طول انجامیده‌است که در بین دوران‌های آردا، کوتاهترین آنها نیز است.

همچنین ببینید